ECB doet aan bazooka-bankieren

0
1102
DAVOS/SWITZERLAND, 25JAN13 - Mario Draghi, President, European Central Bank, Frankfurt is captured during the special address session at the Annual Meeting 2013 of the World Economic Forum in Davos, Switzerland, January 25, 2013. Copyright by World Economic Forum swiss-image.ch/Photo Remy Steinegger

QE lijkt wel het nieuwe “buzzword”. Na zes jaar van qe, voluit quantitative easing, door de federal reserve in de vs, besloot de Europese Centrale Bank (ECB) vorige maand bij monde van haar voorzitter Mario Draghi om de geldkraan open te draaien in de hoop de slabbakende economie van de Eurozone weer op de rails te krijgen. Hieronder proberen we het één en het ander te verduidelijken, alsook deze ingrijpende beslissing op summiere wijze toe te lichten.

Quantitative easing 101

Quantitative easing, de zogenaamde bazooka, is het proces waarbij een centrale bank staatsobligaties en andere activa opkoopt met zelf gecreëerd geld om zo meer geld in de economie te pompen.

Verschillende doeleinden worden daarbij nagestreefd: men tracht in de eerste plaats investeringen te stimuleren door het verlagen van de rentevoet, waardoor het lenen van geld aantrekkelijker wordt. Verder probeert men deflatie tegen te gaan (de ECB heeft als doelstelling 2% inflatie) en wilt men het vertrouwen bij het publiek herstellen. De techniek van QE werd voor het eerst gebruikt door de Bank van Japan in het begin van de 21ste eeuw.

QE in theorie

qe in theoryDe maatregel is evenwel erg omstreden en wordt enkel gebruikt als ultieme reddingsboei, nadat traditionele manieren zoals een verlaging van de rente door de centrale bank, niet meer mogelijk zijn. Dit laatste is het geval in de Eurozone, waar de rente van de ECB met 0.05 % op een historisch dieptepunt staat.

Beter laat dan nooit?

Ondanks er al geruime tijd werd gesproken en gespeculeerd over het gebruik van QE door de ECB, zorgde de voornamelijk Duitse weerstand voor de laattijdige implementatie (in vergelijking met andere centrale banken) van het QE-programma. Concreet zal de ECB 1.140 miljard in de economie pompen door maandelijks 60 miljard aan staatsobligaties op te kopen en dit ten minste tot september 2016. De ECB verbindt er zich verder toe dit te blijven doen zolang de inflatie niet in de buurt komt van 2% (het zogeheten ‘signaaleffect van inflatie’).

Berlijn vs. Frankfurt

bazookaTegenstand kwam en komt voornamelijk uit Berlijn. Daar vreest men immers (onder meer) te sterke inflatie, waar men in Duitsland sinds de Weimar Republiek voor beducht is. Bovendien is het volgens de president van de Bundesbank, Jens Weidmann, niet nodig en zou het ook niet werken. Duitsland vindt ook dat QE een verkeerd signaal geeft (namelijk een verminderde druk) aan landen zoals Frankrijk en Italië om hun economieën terug op orde te brengen door het nemen van de nodige begrotingsmaatregelen en het terugdringen van hun overheidstekorten. Ook onze eigen minister van Financiën, Johan Van Overtveldt, laakte het “onorthodoxe monetaire beleid” van de ECB, vermits hij vreest dat Belgische spaarders wel eens de dupe zouden kunnen worden van het gevoerde beleid. De rente op het spaarboekje zou immers nogmaals verlaagd kunnen worden.

De voorstanders daarentegen wijzen – naast de verlaagde rentevoeten en het signaaleffect van inflatie- op het effect van QE op de wisselkoers. De euro bereikte zijn laagste peil in elf jaar ten opzichte van de dollar na de aankondiging van het QE-beleid op 22 januari jongstleden.

dollar
US dollar per 1.00 euro graph

Deze waardedaling van de euro ten opzichte van andere munteenheden zorgt ervoor dat de (Europese) export een boost krijgt.

 

 

Angelsaksische landen vs. Eurozone

 De vraagt rijst nu of het QE-beleid van de ECB evenveel zijn vruchten zal afwerpen als in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. The Economist somt twee redenen op waarom QE wel eens minder het gewenste effect zou kunnen hebben in de Eurozone.

Ten eerste was er ten tijde van de invoering van QE in de VS en het VK anno 2008 sprake van een soort shockeffect: financiële markten waren niet vertrouwd met dit soort monetair beleid waardoor de rentevoeten sterk daalden. Dit in scherp contrast met de Eurozone waar al geruime tijd over de invoering van QE werd gespeculeerd. Zo daalde de rente op een 10-jarige Portugese obligatie in 2014 van 6,2% tot 2.7%, reeds ruim voor de bekendmaking van het QE- programma door de ECB.

Ten tweede hebben de VS en de Eurozone een ander financieel systeem. Ondernemingen in de VS zijn afhankelijker van de kapitaalmarkten dan in de Eurozone. Door de dalende rente gingen Amerikaanse investeerders gedwongen op zoek naar meer rendement in risicovollere producten zoals bedrijfsobligaties en aandelen. In de Eurozone daarentegen zijn de banken meer dominant waardoor ondernemingen minder profiteren van het aanzwengelen van de kapitaalmarkten.

De belegger na de bazooka

De Europese aandelenmakten reageerden alvast positief op het nieuws van de ECB. Zo steeg de BEL20 met meer dan 2% na de bekendmaking. Deskundigen raden nu aan om vooral te investeren in zogenaamde dollarverdieners: bedrijven die grote delen van hun omzet realiseren in dollar. Door de depreciatie van de euro, kunnen dollargevoeligde aandelen als ABInbev een aanzienlijke winst boeken. Een ander alternatief is om een termijnrekening te openen in dollar. Indien deze munteenheid in waarde zou blijven toenemen, boekt de belegger immers een meerwaarde wanneer op de vervaldag het bedrag wordt omgezet van dollar naar euro.

In theorie oogt QE al vast veelbelovend, maar of QE in de Eurozone in praktijk even succesvol wordt als in de VS, valt dan ook af te wachten.

Bron: www.bbc.com/news/business

Bron: www.tijd.be

Bron: www.x-rates.com/graph/

Photo copyright: EZB-Chef Mario Draghi auf der IX. Ludwig Erhard Lecture, by INSM, Flickr ©2014

LEAVE A REPLY